قلب و اجزاء آن

سرخرگ های قلب:

به این دلیل قلب اصولاً از بافت ماهیچه قلبی (کاردیاک) ساخته شده که بطور پیوسته و مداوم انقباض و انبساط پیدا کند، باید منبعی ثابت و دائمی از اکسیژن و مواد غذایی داشته باشد. سرخرگ های قلبی شبکة ارتباطی از رگهای خونی هستند که خون حاوی اکسیژن و مواد غذایی غنی را به بافت ماهیچه ای قلبی حمل کرده و برساند.


خون پمپاژ شده بطن چپ از سراسر آئورت که رگ اصلی بدن است عبور می کند. دو سرخرگ قلبی به رگهای قلبی چپی و راستی که از ابتدای آئورت، نزدیک قسمت بالای قلب خارج شده اند فرستاده می شود.

ابتدایی ترین بخش سرخرگ قلبی چپ، سرخرگ اصلی چپ نامیده می شود. این رگ خونی تقریباً دارای یک Soda Straw در پهناست که کمتر از یک اینچ در طول است. این رگ به دو سرخرگ کوچکتر تقسیم می شود: سرخرگ قلبی خروجی از بطن چپ و سرخرگ قلبی سرکیوم فلکس چپ. سرخرگ قلبی خارج شده از بطن چپ از قسمت جلویی قلب جدا شده است. سرخرگ قلبی سرکیوم فلکس چپ به دور قسمت چپ قلب می پیچد و از سمت عقبی قلب جدا شده است.

سرخرگهای قلبی بطور تصاعدی به رگهای کوچکتری منشعب می شوند که درست شبیه انشعابات یک درخت دریافت می باشد. طویلترین رگها بطرف سطحی قلب حرکت می کنند. به هر حال، انشعابات کوچکتر در ماهیچه قلبی نفوذ می کنند. کوچکترین انشعاباتی که کامپیلار نامیده می شوند، به قدری باریک و نازک می‌شوند که سلولهای قرمز خونی باید در یک ردیف در آنها حرکت کنند. در کاپایلرها، سلولهای قرمز خون اکسیژن و مواد غذایی را در بافت ماهیچه ای قلبی فراهم کرده و بادی اکسید کربن و دیگر تولیدات متابولیکی زاید و مواد بردنی از قلب برای در دسترس قرار گرفتن ششها و کلیه ها و جگر ترکیب می شوند.

زمانیکه کلسترول در برخی نقاط سرخرگ قلبی رسوب کند در طول سرخرگ قلبی جریان خون در بافت ماهیچه قلبی که بوسیله سرخرگ قلبی تغذیه می شدند قطع شده و نقاط اطراف محل انسداد از اکسیژن و مواد غذایی محروم می مانند. این مناطق از بافت ماهیچه قلبی کاملاً در ایفای نقش خود وقفه ایجاد می کنند. در این شرایط هنگامیکه یک انسداد سرخرگ قلبی آسیب رسان به انجام وظایف بافت ماهیچه قلبی را موجب شود یک انفاکتوس میوکاردیال (سکته قلبی) یا حملة قلبی بوجود بیاید.

بزرگ سیاهرگ زیرین

بزرگ سیاهرگ زیرین یکی از دو سیاهرگ اصلی آورندة خون فاقد اکسیژن از بدن سوی قلب است. سیاهرگهایی که از پاها و انشعابات (پیچ و تابهای) پائین بدن منشاء می گیرند، به درون بزرگ سیاهرگ زیرین یعنی جایی که به داخل دهلیز راست قلب وارد می شود تخلیه می گردند.

بزرگ سیاهرگ زبرین

بزرگ سیاهرگ زبرین یکی از دو سیاهرگ آورنده خون فاقد اکسیژن از بدن بسوی قلب است. سیاهرگهایی که از سر و قسمتهای بالایی بدن منشاء می گیرند، به داخل بزرگ سیاهرگ زبرین یعنی جایی که به داخل دهلیز راست قلب وارد می‌شوند تخلیه می گردند.

آئورت:

آئورت بزرگترین رگ خونی مجزا در بدن است. که تقریباً به ضخامت انگشت شست شما می باشد. این رگ خون حاوی اکسیژن را از بطن چپ به قسمتهای مختلف بدن حمل می کن و می رساند.

سرخرگ ششی:

سرخرگ ششی رگ انتقال دهندة خون فاقد اکسیژن از بطن راست به شش هاست. اینکه همة سرخرگها خون حاوی اکسیژن را حمل می کنند تصوری غلط است. مناسب تر این است که سرخرگها را به رگهای حمل کنندة خون از قلب رده بندی شوند.

سیاهرگ ششی:

سیاهرگ ششی رگ انتقال دهنده خون حاوی اکسیژن از ششها به دهلیز چپ است. اینکه همة سیاهرگها خون فاقد اکسیژن را حمل می کنند تصوری اشتباه است. مناسب تر اینست که سیاهرگها را به رگهای حمل کنندة خون به قلب رده بندی شوند.

دهلیز راست:

دهلیز راست خون فاقد اکسیژن را از بدن، از بزرگ سیاهرگ زیرین (پاها و انشعابات پائینی بدن) و بزرگ سیاهرگ زبرین (سر و قسمتهای بالایی بدن) دریافت می کند. ایمپالسی که گره سینوس – دهلیزی (Sinaoa trical) ارسال می کند موجب انقباض متناسب بافت ماهیچه قلبی در دهلیز راست شبیه یک موج می شود. جایی که دهلیز راست از بطن راست جدا می شود دریچه 3 لختی باز می شود تا اجازه دهد خون فاقد اکسیژن جمع آوری شده و به داخل بطن راست جریان یابد.

بطن راست

بطن راست فاقد اکسیژن حاصل از انقباضات دهلیز راست را دریافت می کند. منفذ دریچه ریوی نسبت به درون سرخرگ ریوی بسته شده تا به بطن فرصت داده شود تا پر از خون شود. بلافاصله پس از پر شدن بطن ها، انقباض شروع می شود. هنگام انقباضات بطن راست، دریچه 3 لتی بسته شده و دریچه ششی اجازه جریان خون در سرخرگ ششی به سوی ششها را می دهد.


دهلیز چپ:

دهلیز چپ خون دارای اکسیژن را از ششها به وسیله سیاهرگهای ششی دریافت می کند. وقتی انقباضی که توسط گره سینوسی – دهلیزی شروع شده در دهلیز پیشرفت کند خون از دریچه میترال به داخل بطن چپ وارد می شود.

بطن چپ:

بطن چپ خون حاوی اکسیژن را از انقباضات دهلیز چپ دریافت می کند. خون از دریچه میترال سوی بطن راست جریان می یابد. منفذ دریچه آئورتی بسمت آئورت بسته می شود تا به بطن اجازه داده شود پر از خون شود. بلافاصله پس از اینکه بطن ها پر شود، منقبض می شوند. زمانیکه بطن چپ منقبض شد دریچه میترال بسته شده و دریچه آدئورت باز می شود. بسته بودن دریچه میترال از برگشت خون به داخل دهلیز چپ جلوگیری کرده و بازشدن دریچه آئورت اجازه می دهد که خون به داخل آئورت و سپس در تمام بدن جریان یابد.

عضلات پاپیلار:

عضلات پاپیلار به قسمت های پائینی دیواره داخلی بطن ها ضمیمه می شوند. آنها به تارها (طنابهاب) وتری جائیکه به دریچه 3 لختی در بطن راست و دریچه میترال در بطن چپ وصل می شوند. انقباض عضلات پاپیلار این دریچه ها را باز می کند. زمانیکه عضلات پاپیلارش شدند، دریچه ها بسته می شوند.

طنابهای وتری:

طنابهای وتری تارهای متصل به ماهیچه های پاپیلار در دریچة 3 لختی بطن راست و دریچه میترال بطن چپ هستند. هنگامیکه ماهیچه های پاپیلار منقبض و شل شوند، طنابهای وتری اثر افزایش و کاهش کشش نسبی دریچه ها را انتقال داده و موجب باز و بسته شدن آنها می شوند. طنابهای وتری ظرهراً شبیه به رشته یا نخ هستند و بعضی مواقع به رشته های قلبی نسبت داده می شوند.

دریچه 3 لتی:

دریچه 3 لختی دهلیز راست را از بطن جدا می کند. باز شدن این درچه اجازه جمع آوری خون مانند اکسیژن راست به بطن راست و جریان آن را می‌دهد. هنگامیکه بطن راست منقبض شود این دریچه بسته شده تا از برگشت خون به داخل دهلیز راست جلوگیری کند. در نتیجه نیروی آن در طول دریچه ششی، به داخل سرخرگ شش خارج می شود.

دریچه میترال:

دریچه میترال دهلیز چپ را از بطن جدا می کند. باز شدن این دریچه اجازه جمع آوری خون دارای اکسیژن در دهلیز چپ به داخل بطن چپ و جریان آن را می‌دهد. هنگامیکه بطن چپ منقبض شود این دریچه بسته شده تا از برگشت خون به داخل دهلیز چپ جلوگیری کند. در نتیجه نردی آن در طول دریچه آئورت به داخل آئورت خارج می شود.

دریچه ششی:

دریچة ششی بطن راست را از سرخرگ ششی جدا می کند. هنگامیکه بطن ها منقبض شوند باز شدن این دریچه اجازه جمع آوری و جریان خون فاقد اکسیژن در بطن راست سوی ششها را می دهد. زمانیکه بطن ها شل شوند این دریچه بسته شده تا از برگشت خون به داخل قلب جلوگیری کند.

دریچه آئورت:

دریچه آئورت بطن چپ را از آئورت جدا می کند. هنگامیکه بطن ها منقبض شوند باز شدن این دریچه اجازه جمع آوری و جریان خون حاوی اکسیژن در بطن چپ بسوی سراسر بدن را می دهد. هنگامیکه بطن ها شل شوند این دریچه بسته شده تا از برگشت خون به داخل قلب جلوگیری کند.

فیزیولوژی قلب                                                     Heary Physioligy

قلب اندامی است که دائماً بوسیله سیستم خون، خون را به سراسر بدن پمپاژ می کند. قلب که تقریباً به اندازه مشت گره کرده است از بافت ماهیچه ای نیرومند و مناسب برای انقباض و انبساط و شل شدن موزون و ریتمیک در تمام عمر یک فرد تشکیل شده است.

قلب 4 حفره مجزا یا حجره (Chambers) دارد. به هر سمت از قلب که حفره بالایی دریافت و جمع آوری خون آورده شده به قلب را بر عهده دارد یک دهلیز (Atrium) گویند. سپس حفره ای که دهلیز با تونلهایی پائین آوردن و باز کردن دریچه، خون را به آن می ریزد بطن (Ventricle) نامیده می شود. بطن با نیروی انقباضی موزون و هماهنگ، خون را از قلب خارج کرده و به سرتاسر بدن تلمبه (پمپاژ) می کند.

قلب بشر در حقیقت از 2 پمپ مجزا ولی در یک واحد تشکیل شده است. سمت راست قلب خون فاقد اکسیژن را از چندین منطقه مختلف دریافت کرده و آن را به شش می فرستد. خون در شش اکسیژن را جذب می کند. سمت چپ قلب خون دارای اکسیژن دریافتی از شش را در زمان استراحت (انبساط) به بدن ارسال
می کند.

سیستول Systole

انقباض بافت ماهیچه بطن قلب سیستول نامیده می شود. هنگامیکه انقباض بطن خون را با نیرو به دریچه سرخرگ رها می کند. بطن چپ خون را به درون سرخرگ آئورت راست آن را به درون سرخرگ شش تخلیه می کند. کاهش فشار ناشی از انقباض بطن ها را فشار سیتولیک (Systolic) می نامند.

دیاستول Diastole

انبساط (شل شدن یا استراحت) بافت ماهیچه بطن قلب دیاستول نامیده می شود. هنگامیکه بطن در حالت استراحت است فضایی جهت پذیرش خون از سرخرگ ایجاد می شود. کاهش فشار ناشی از استراحت را فشار دیاستولیک (diastolic) می نامند.


هدایت جریان الکتریکی

قلب اصولاً از بافت ماهیچه ای ساخته شده است. شبکه ارتباطی از تارهای عصبی که متناسب و موزون نسبت به انقباض و انبساط بافت ماهیچه قلب هستند موج عمل یا موج تکان از قلب را پمپ می کنند.

گره سینوسی دهلیزی

1-Sinoatrial node (SA node)

گره دهلیزی – بطنی

2-Atrioven tricular node (AN node)

3-Common AV Bundle

4-Right & Left Bundle Btunches

گره سینوسی – دهلیزی (اغلب Sanode یا Sinusnoode) بعنوان سلولهای ضربان ساز (Pace maker) برای قلب بکار می رود (از ناحیه بالای سرخرگ تکانه الکتریکی ارسال می شود که هر ضربان قلب را ایجاد می کند. تکانه منتشر شده از سرخرگ و بی درنگ بافت ماهیچه قلب را منقبض کرده که نوعی موج موزون و هم آهنگ بوجود می آورد.

تکانه منتشر شده از گره سینوسی – دهلیزی که سمت راست سرخرگ واقع شده فروکش (پائین یا کم شده) کرده گره Atrioventricular یک implse چرخشی ارسال می کند که از میان شبکه عصبی بطن ها موج انقباضی بهمان اندازه (یکنواخت) در بطن ها بوجود می آورد.

کار شبکه ارتباطی الکتریکی در بطن ها است که انشعابات شاخه های راست و چپ را در طول کره دهلیزی - بطنی خارج می کند. فشارهای عصبی impuises (تحریک الکتریکی) هایی می فرستد که باعث انقباض بافت ماهیچه قلبی می شود.

تشریح قلب

Heart Anatomy

سرخرگ سمت راست قلب

1.Right Cornary

سرکویم فلکس چپ

3.Left Circumflex

بزرگ سیاهرگ زبرین

4.Superior Vena Cave

بزرگ سیاهرگ زیرین

5. Inferior Vena Cave

آئورت

6.Aorta

سرخرگ ریوی

7. Plumonary Artery

سیاهرگ ریوی

8.Plumonary Vein

دهلیز راست

9. Right Atrium

بطن راست

10. Right Verticle

دهلیز چپ

11. Left Atrium

بطن چپ

12. Left Ventricle

عضلات پایی سر

13.Papillary Musdesd

طنابهای وتری

14.Chordae Tendineae

دریچه 3 لتی

15. Tricu spid valve

دریچه میترال

16.Mitral Valve

دریچه ریوی

17. Pulmonary Valve

دریچه آئورت (بدون تصویر)

Airthic Valve (not pictured)